Antik Mezo-Amerikan coğrafyası insanlık tarihinin önemli bir parçasını oluşturur. Bu bölge sanat ve bilim alanlarında insanlık tarihine önemli katkılar yapmış olmanın yanı sıra, bizim şu an tükettiğimiz birçok ürünü bize hediye etmiştir. Bizim nazarımızda, domates, biber ve kabak gibi eşsiz sebzeler bu ürünlerin en önemlilerini oluştururlar. Fakat antik Mezo-Amerikan coğrafyasının gizemi sadece bunlarla sınırlı kalmaz.

Bazen aklımızın ucundan dahi geçmeyecek bir nesne, Mezo-Amerikan kökenli olabilir. Bunlardan birisi de, günümüzde birçok insanın çiğnemekten büyük bir zevk aldığı, gürültülü bir şekilde çiğnendiğinde bizce son derece sinir bozucu olabilen, Türkçe’de ciklet veya sakız olarak bilinen üründür.

Antik Mezo-Amerikalı Maya ve Aztekler, Türkçe’de Sapodilla olarak bilinen bir ağacın gövdesindeki çatlaklardan sızan reçineyi ciklet olarak çiğnerlerdi. Bu reçine Maya dilinde sicte olarak bilinir; Mayalar sicte’yi özellikle dini törenlerden önce ağızlarını temizleyebilmek amacıyla kullanırlardı. Bugünkü cikletler artık sadece sentetik maddelerden üretilmektedir, dolayısıyla sicte artık ciklet olarak tüketilmemektedir. Sicte’nin çıktığı Sapodilla ağacı ana vatanı Orta Amerika’nın balta girmemiş ormanları olan ve Türkçe’de zapote olarak adlandırdığımız oldukça tatlı ve sulu meyveleri veren bir ağaçtır.

Sapodilla ağacı İspanyolca’da chicozapote, Manilkara zapota, chicle adlarıyla bilinir. Filipinler’in 16. Yüzyılda başlamış olan İspanyollar tarafından kolonileştirilmesi eylemi sırasında bu adalara getirilmiş, buradan da Güneydoğu Asya ülkelerine yayılmıştır. Bu sebepten dolayı hatalı olarak zaman zaman ana vatanının Güneydoğu Asya olduğu düşünülür. Aslında ağacın adlarından biri olan Manilkara zapota, bu ağacın Filipinler adlı takımadayla olan ilişkisinden doğmuş olan bir terimdir.

Nahuatl konuşan Aztekler ise sapodillanın gövdesinden sızan bu reçineyi tzictli olarak adlandırmışlardır. Bu kelime Nahuatl’da yapışkan nesne anlamını taşır. İlk önce İspanyolca’ya chicle olarak girmiş, oradan da Türkçe’ye ciklet olarak yerleşmiştir. Sapodillanın meyvesi olan zapote ise Nahuatl’da tzapotl olarak adlandırılırdı. Oradan ise Türkçe ve İspanyolca’ya zapote, İngilizce’ye ise sapote olarak yerleşmiştir.

Zapote, yarı şeffaf, tatlı ve çok lezzetli bir tropikal meyvedir ve onu yeme şansını elde eden insanlara muhteşem bir zevk sunar. İçeriğindeki yüksek oranda C vitamini nedeniyle bağışıklığı güçlendirmesi başta olmak üzere, kalp ve sindirim sistemi organlarına birçok faydası olduğu kabul edilmektedir.